BÀI 9: TIẾT 1: TỰ NHIÊN, DÂN CƯ VÀ TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ Nhật Bản

I. Điều kiện tự nhiên

1. Vi trí:

- Quần đảo ở Đông Á trên Thái Bình Dương, gồm 4 đảo lớn: Hôn su , Kiu xiu, Sicôcư, Hôccaiđô

- Dòng biền nóng lạnh gặp nhau tạo nên ngư trường lớn

2.Đặc điểm tự nhiên:

- Địa hình: chủ yếu là đồi núi, chủ yếu là núi lửa.

- Khí hậu :gió mùa, mưa nhiều

- Thay đổi theo chiều Bắc Nam

+ Bắc: ôn đới, mùa đông dài lạnh, có tuyết rơi

+ Nam: cận nhiệt đới, mùa đông không lạnh lắm, mùa hạ nóng, có mưa to và bão

- Sông ngòi: Ngắn, dốc => phát triển thủy điện.

-Nghèo khóang sản, chỉ có than, đồng => thiếu nguyên liệu cho pt CN.

* Kết luận: ĐKTN khộng thuận lợi pt KT.Nhiều thiên tai, động đất, sóng thần, bão…

II. Dân cư

- Là nước đông dân, thứ 8 TG.

- Tốc độ gia tăng thấp ( 2005: 0,1%), giảm dần.

=>DS già: chi phí phúc lợi cao, thiếu lao động.

- Dân cư tập trung tại các thành phố ven biển

- Người lao động cần cù, làm việc tích cực, tự giác và trách nhiệm cao

- Giáo dục được chú ý đầu tư

III. Kinh tế : cường quốc thứ 2 KT TG

a/ Tình hình KT từ 1950 - 1973

- Sau chiến tranh Thế giới II, KT suy sụp nghiêm trọng

-1952 khôi phục ngang mức chiến tranh

- 1955-1973: phát triển tốc độ cao

- Nguyên nhân:

+ Hiện đại hóa công nghiệp, tăng vốn , kĩ thuật

+ Tập trung vào các ngành then chốt, có trọng điểm theo từng giai đọan

+ Duy trì KT 2 tầng: xí nghiệp lớn-xí nghiệp nhỏ, thủ công

b/ Sau 1973

- Tình hình: tốc độ tăng KT chậm

- Nguyên nhân: khủng hoảng dầu mỏ

- Hiện nay: đứng thứ 2 TG vế kinh tế, tài chính.

-------Câu hỏi SGK--------

Câu 1 - Trang 78 - SGK Địa lí 11
Phân tích những thuận lợi và khó khăn của vị trí địa lí và điều kiện tự nhiên Nhật Bản đối với phát triển kinh tế.

Hướng dẫn trả lời.
-Thuận lợi :
+ Vị trí địa lí : gần thị trường rộng lớn, có nguồn lao động dồi dào, lại nằm trong khu vực kinh tế năng động của thế giới.
+ Biển phần lớn không bị đóng băng, lại có nhiều ngư trường lớn với các loại cá phong phú thuận lợi để đánh bắt và nuôi trồng thủy sản.
+ Khí hậu nằm trong khu vực gió mùa, mưa nhiều và có sự phân hóa đã giúp cho cơ cấu cây trồng đa dạng.
- Khó khăn :
+ Địa hình chủ yếu là đồi núi, đồng bằng nhỏ hẹp.
+ Là nước nghèo tài nguyên khoáng sản.
+ Thiên nhiên khắc nghiệt, có hơn 80 ngọn núi lửa hoạt động mỗi năm, có hàng nghìn trận động đất lớn, nhỏ.
Câu 2 - Trang 78 - SGK Địa lí 11
Chứng minh dân số Nhật Bản đang già hóa.

Hướng dẫn trả lời.

- Số người dưới 15 tuổi ngày càng giảm.

- Số người 65 tuổi trở lên ngày càng tăng.

Câu 3 - Trang 78 - SGK Địa lí 11

Dựa vào bảng 9.3 SGK, hãy vẽ biểu đồ đường thể hiện tốc độ tăng trưởng GDP của Nhật Bản, giai đoạn 1990 – 2005, kết hợp với bảng 9.2, so sánh tốc độ phát triển kinh tế Nhật Bản giai đoạn 1950-1973 và 1990-2005.

Hướng dẫn trả lời.

a) Vẽ biểu đồ